حضور نداشتند « 1 » . در اين وقت ، عبّاس عموى پيامبر ( ص ) به حضرت على ( ع ) گفت : « يا ابن أخي هلمّ لا بايعك فلا يختلف عليك اثنان » « 2 » . اى پسر برادر ، بيا تا با تو بيعت كنم ، كه پس از آن ، كسى با تو مخالفت نخواهد كرد . على ( ع ) فرمود : « لنا بجهاز رسول اللّه شغل » « 3 » . اكنون كار ما تجهيز پيكر پيامبر است . در آن حال ، انصار در سقيفهء بنى ساعده ، براى تعيين رهبرى از انصار گرد آمدند « 4 » . اين خبر به گروهى از مهاجران : ابو بكر و عمر و ابو عبيده

--> ( 1 ) . عايشه نيز در اين مراسم حضور نداشت و از تجهيز و دفن رسول خدا ( ص ) باخبر نشد ، مگر آن هنگام كه به تصريح خود وى صداى بيل‌ها را در نيمه شب چهارشنبه شنيد : « ما علمنا بدفن الرّسول حتّى سمعنا صوت المساحي من جوف اللّيل ليلة الأربعاء » . سيرهء ابن هشام 4 / 344 ؛ تاريخ طبرى 2 / 452 و 455 و در چاپ اروپا 1 / 1833 - 1837 ؛ ابن كثير 5 / 270 ؛ اسد الغابه 1 / 34 ؛ مسند احمد 6 / 62 و 242 و 274 . ( 2 ) . مروج الذّهب مسعودى 2 / 200 ؛ تاريخ الاسلام ذهبى 1 / 329 ؛ ضحى الاسلام 3 / 291 ، در كتاب الامامة و السياسة ابن قتيبه دينورى 1 / 4 ، با اين لفظ آمده است : « ابسط يدك ابايعك فيقال عمّ رسول اللّه بايع ابن عمّ رسول اللّه و يبايعك اهل بيتك . فانّ هذا الأمر اذا كان لم يقل » . ابن سعد در كتاب طبقات خود 2 / ق 2 / 38 ، ماجرا را با اين عبارت آورده است : « انّ العبّاس قال لعليّ : امدد يدك ابايعك يبايعك النّاس » . ( 3 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد 1 / 131 ، چاپ اوّل مصر ، به نقل از كتاب سقيفهء جوهرى . ( 4 ) . مسند احمد حنبل 1 / 260 ؛ ابن كثير 5 / 260 ؛ صفوة الصّفوة 1 / 85 ؛ تاريخ الخميس 1 / 189 ؛ تاريخ طبرى 2 / 451 و در چاپ اروپا 1 / 1830 - 1831 ؛ تاريخ ابى الفداء 1 / 152 ؛ اسد الغابه 1 / 34 و 5 / 188 ؛ العقد الفريد 3 / 61 ؛ تاريخ الاسلام ذهبى 1 / 321 ؛ طبقات ابن سعد 2 / ق 2 / 70 ؛ تاريخ يعقوبى 2 / 94 ؛ البدء و التاريخ 5 / 68 ؛ الاستيعاب 4 / 65 .